İyilik Olsun Diye...

 (Hadiseyi, belgeleri ile bir savcı arkadaşımdan ve hadisenin geçtiği köyün muhtarından dinlemiştim. İlgili olanların çoğu sağ olduğu için yer ve şahıs adları gizlenmiş, ancak  olay aslına uygun olarak nakledilmiştir. Memleketteki manzarayı çok iyi yansıtmaktadır. Belki bazılarının aklını başına getirir.)

          SAVCIDAN DİNLEDİKLERİM      
  Köyün birinde "sefük"(muhakemesi oldukça zayıf) bir kız vardır. Aklı kıt ama oldukça güzel, akça pakça bir kızdı. Gene kendisi kadar olmasa da biraz sefük olan bir oğlanla evlendirilir. Evlenmesine çevrede dindarlığı ile tanınan varlıklı bir adam da yardımcı olur.

          Bu yardımsever hacı, yeni geline her hafta yazma alır, fistan alır, basma alır, bazen de ipekli giyecekler getirir. Zaman zaman da çarşıdan tatlı yiyecekler alıp verir. Yeni gelin hacıya sonsuz güvenmekte, yalnız kaldığı zaman ev işlerinde de yardım etmektedir. Hacının niyeti başkadır, fakat gelin anlamaz. Bir gün evde yalnız kaldıkları zaman geline saldırır. Gelin direnirse de emeline nail olur. Kızı ağlarken gören akrabaları deliye döner, silâhlar patlar. Olay mahkemeye intikal eder. Duruşmada hâkim sorar:
          -Kızım, ölen adamı tanır mısın?
          -Tanırım.
          -Nasıl biri idi?
          -İyi adamdı .Namazlı abdestli. Çok iyiliğini gördüm.
          -Nasıl iyiliklerini gördün?
          -Fistan alır, basma alır, bisküvi gibi tatlılar alır, getirirdi. Çok iyiliğini gördüm.
          -Bunları neden yapardı?
          -İyilik olsun diye.
          -Yaa .Olay nasıl  olduğunu anlatabilir misin, kızım?
          -Anlatayım: Getirdiği fistanları giyerdim. O zaman severdi beni, okşardı."Ne de güzel yakışmış" derdi. Olay günü çarşıdan aldığı şalvarı giymiştim. Evine yardıma gitmiştim. Başka kimse yoktu. Şalvarın yakıştığını söyledi. Baldırlarımı, sırtımı, göğsümü okşamaya başladı.
          -Kızım, karşı koymadın mı? Neden böyle yapıyorsun demedin mi?
          -Yoo. Demedim, iyilik olsun diye yapıyordu.
          -Eee. Devam et hele, sonra neler oldu?
          -Sonra şalvarımı çıkarmaya başladı. Şalvarıma sarıldım, ama baş edemedim. Olanlar oldu.
          -E kızım o zamana kadar adamın ne yapacağını anlayamadın mı?
          -Yoo. İyilik yapıyor sandım.

          MUHTARDAN DİNLEDİKLERİM

          Hadiseden sonra köyün edepsiz delikanlılarından biri kıza göz koyar. İncik alır, boncuk alır, ipekli alır; ama bir türlü yanına yaklaşamaz. Hediyeleri de kabul etmez. Haytanın canına tak demiş ki kızı tenhada kıstırır:
          -Be kaltak! O muşmula suratlı heriften neyim eksik ki bana yüz vermez, hediyelerimi kabul etmezsin?
          -Piç kurusu! Sen itin tekisin. O, abdestli namazlı bir adamdı.Sana güvenilmez.
       
EŞEK DEĞİL YA, LÂFIN GERİSİNİ ANLAR.

Mehmet Özgedik'ten naklen...

Şaşırtan Davranışlar

Platon'a iki soru sormuşlar.

Birincisi ; "İnsanoğlunun sizi en çok şaşırtan davranışları nedir ? "

Platon tek tek sıralamış :

- Çocukluktan sıkılırlar ve büyümek için acele ederler. Ne var ki çocukluklarını özlerler... 
- Para kazanmak için sağlıklarını yitirirler. Ama sağlıklarını geri almak için de para öderler...
- Yarından endişe ederken bugünü unuturlar. Dolayısıyla ne bugünü ne de yarını yaşarlar...
- Hiç ölmeyecek gibi yaşarlar. Ancak hiç yaşamamış gibi ölürler...

Sıra gelmiş ikinci soruya ; "Peki sen ne öneriyorsun?"
Bilge yine sıralamış ;

- Kimseye kendinizi "sevdirmeye" kalkmayın! Yapılması gereken tek şey, sadece kendinizi "sevilmeye" bırakmaktır...

- Önemli olan; hayatta "en çok şeye sahip olmak" değil, "en az şeye ihtiyaç duymaktır.

İki ders

TEKNOLOJİ SEVGİNİN YERİNİ TUTAMAZ

MUHAMMED ALİ KILEY'İN DERSİ

En güzeli ararken!...

Bir kasabada çok güzel bir kız yaşarmış.
Her yerden isteyenleri gelirmiş ama kız hiç kimseyi beğenmezmiş ve kimsenin teklifini kabul etmezmiş.
Kızla aynı kasabada yaşayan birde genç varmış oda kızı çok severmiş ve kıza görücü göndermiş, kız bu gencin teklifini de kabul etmemiş.Bunun üzerine genç çok üzülmüş ve o kasabayı terk etmiş başka şehre gitmiş.
Aradan yıllar geçmiş ve delikanlı doğduğu toprakları özlemiş.
Yıllar sonra doğduğu kasabaya dönmüş.
Sabah uyandığında aklına yıllar önce evlenmek istediği, kasabanın güzel kızı gelmiş.
Otelden çıkmış ve gördüğü yaşlı bir adama kızı sormuş.
Yaşlı adam az ilerde güzel bahçe içinde bir ev göstermiş, kızın orada oturduğunu söylemiş.
Delikanlı kızın nasıl biriyle evlendiğini merak etmiş.
Bir köşede beklemeye başlamış, bir müddet sonra kızı yaşlıca pekte hoş görünmeyen bir adamı yolcu ederken görmüş.
Üstelik zengin bir adam da değilmiş.
Adam gittikten sonra delikanlı kapıyı çalmış, kendini tanıtmış.
Sonra niye bu adamla evlendiğini kıza sormuş
Kız söylerim ama bir koşulla demiş.
Delikanlıyı evin arkasında büyük bir gül bahçesine götürmüş.
Bu bahçenin en güzel gülünü bana getirirsen sana niye bu adamla evlendiğimi söyleyeceğim demiş.
Ama asla geri yürümek yok bahçede, arkana bakmak yok en güzel gülü istiyorum sadece demiş.
Delikanlı memnuniyetle demiş ve girmiş bahçeye.
Çok güzel sarı bir gül görmüş karşısında tam elini güle uzatmışken, az ötede pembe bir gonca görmüş.
Ona uzanırken gözüne kadife kırmızı bir gül ilişmiş.
Derken birde bakar ki bahçenin sonuna gelmiş.
Kıza verdiği söz aklına gelmiş ve geri dönememiş.
Mecburen bulduğu alelade, hatta solmaya yüz tutmuş bir gülü mahcup bir şekilde kıza götürmüş.
Kız gülü görünce gülümsemiş.
Delikanlıya bilmem aldın mı cevabını demiş.
Herzaman daha iyisini bulmak isterken omur geçer ve sen en son bulduğuna razı olmak zorunda kalırsın.
Bu yüzden gençlik gitmeden elindekiyle yetinebilmeyi öğrenmek gerekir...

x

İki derin görüntü

Kızılderililer çadırın içinde konuşuyorlar

Yaşlı kızıldereli reisi kulübesinin önünde torunuyla oturmuş, az ötede birbiriyle boğuşup duran iki kurt köpeğini izliyorlardı. Köpeklerden biri beyaz, biri siyahtı ve oniki yaşındaki çocuk kendini bildi bileli o köpekler dedesinin kulübesi önünde boğuşup duruyorlardı.

kızılderililer

Dedesinin sürekli göz önünde tuttuğu, yanından ayırmadığı iki iri kurt köpeğiydi bunlar. Çocuk, kulübeyi korumak için bir köpeğin yeterli olduğunu düşünüyor, dedesinin ikinci köpeğe neden ihtiyacı olduğunu ve renklerinin neden illa da siyah ve beyaz olduğunu anlamak istiyordu artık. O merakla, sordu dedesine: Yaşlı reis, bilgece bir gülümsemeyle torununun sırtını sıvazladı.

- “Onlar” dedi, “benim için iki simgedir evlat.”

- “Neyin simgesi” diye sordu çocuk.

- “İyilik ile kötülüğün simgesi. Aynen şu gördüğün köpekler gibi, iyilik ve kötülük içimizde sürekli mücadele eder durur. Onları seyrettikçe ben hep bunu düşünürüm. Onun için yanımda tutarım onları.

Çocuk, sözün burasında; ‘mücadele varsa, kazananı da olmalı’ diye düşündü ve her çocuğa has, bitmeyen sorulara bir yenisini ekledi:

- “Peki” dedi. “Sence hangisi kazanır bu mücadeleyi?”

Bilge reis, derin bir gülümsemeyle baktı torununa.

- “Hangisi mi evlat? Ben, hangisini daha iyi beslersem!”

Ağırlama

Günahkâr bir adamdı, ayık gezmezdi. Bütün bir köy halkı yaka silkiyordu adamdan, ölse de, kurtulsak diyorlardı.
Bir karısı vardı bu adamın, bir de kendisi. Hiç çocukları olmamıştı. Köy halkı böyle bir adamın zürriyetinin olmadığına memnundu. Kadın ise, adamın haline üzülse de ses çıkarmazdı, çıkaramazdı.
Otuz yıldır evliydiler, döverdi, kızardı, her gün biriyle kavga ederdi. Ama kocasıydı işte, evinin erkeği idi.
Adam iyice yaşlanmıştı artık. Öksürük nöbetleri uykusunu bölüyor, iki basamak merdiven çıksa nefes nefese kalıyordu, titreyen elleriyle sigarasını zor sarıyordu.
İyice zayıflamıştı, zaten kısacık olan boyuyla bir çocuk gibi kalmıştı. Kadıncağız ellerini açıp dualar ediyor, ahir ömründe olsun şu adamın hali biraz düzelsin diye yalvarıyordu Allah’a…
Adam bir sabah evden çıktı, fakat ertesi sabah oldu, dönmedi. Tan yeri ağarırken kadın aramaya çıktı kocasını. Kim bilir yine nerde sızıp kalmıştı!
Köyün üst tarafındaki çeşmenin başına gitti önce, orada içerdi adam, bulamadı. Yakındaki tarlaları aradı, köyün dört bi yanına baktı, yoktu.
Eve gelmiştir belki diye koşarak geri geldi, hayır, dönmemişti. Güneş inmek üzereydi, bir acele abdest aldı, namaz durdu.
Duası bitmek üzereydi ki, kapının çalındığını duydu.
Kocasıydı gelen. Adamın yüzü sapsarı kesilmişti. Öksürüyordu, eliyle göğsünü işaret ediyordu. Kadın koluna girdi kocasının, güç-bela sedire kadar taşıdı.
Uzandı adam, karısının yüzüne baktı, ağlıyordu. Doğrulmak ister gibi yaptı, hakkını helal et diyecekti, lafının sonunu getiremedi, başı yastığa düştü, ölmüştü…
Kadıncağız kocasının başında epey bir ağlayıp feryat etti. Biraz kendine gelince gözlerini sildi, yemenisini bağladı.
Kalktı, imamın evine gitti.
Hocam. Diyebildi hıçkırarak, bizimkisi…
Söyleyemiyordu, ama İmam Efendi durumu anlamıştı. Kadının yüzüne baktı, köylü ne der diye düşündü, bocaladı.
"O mendebur bir kez bile caminin kapısından içeri girmedi, kaldırmam onun cenazesini." deyip kapıyı kapadı.
Kahroldu kadın. Nereye gitsem, ne yapsam diye düşündü. Kimseleri yoktu ki, çaresiz eve döndü.
Yıkadı kocasını, sandıktan çıkardığı beyaz bir çarşafa sardı, omuzuna aldı, mezarlığın yolunu tuttu.
Caminin köşesinden dönerken, muhtar ve köylülerin kendisine doğru gelmekte olduğunu gördü.
Bir kez daha düğümlendi boğazı, cenazesi omuzundan kayarken, dizlerinin üzerine çöktü, ellerini yüzüne kapatıp ağlamaya başladı.
Hışımla yaklaştı muhtar:
"Onu nereye götürüyorsun, dedi, mezarlığa götüreyim deme sakın! Sağlığında biz çektik, bir de ölülerimiz çekmesin o herifin elinden…"
Kadın gözlerini çarşafın üzerine dikmiş, öylece duruyordu. Birden bağırmaya başladı, delirmiş gibiydi sanki Kalabalık yanından korkuyla uzaklaşırken, cenazesini tekrar yüklendi, köyün dışına doğru yürümeye başladı.
Kan ter içinde kalmıştı kadın, artık adım atacak hali yoktu. Kendi kendine;
'Şuracığa gömeyim adamımı, dedi, kimseler rahatsız olmaz burada…'
Tam o anda bir ayak sesi duydu, irkildi, bir çobandı gelen. Kadıncağız her şeyi olduğu gibi anlattı. Üzüldü çoban, gözleri doldu.
'Dert etme, dedi, ben yardım ederim sana.'
Bir çukur kazıp cenazeyi gömdüler. Çoban başucunda durdu mezarın, ellerini açtı, dua etti.
Birkaç çiçek buldu kadın, toprağın üstüne serpti. Çobana dualar ederek evine döndü.
Yorulmuştu.
Camın kenarına oturup uzaklara daldı. Uyuyup kaldı oracıkta.
Ertesi sabah imamın kapısını telaşla çaldı muhtar. Bir yandan tokmağı vuruyor, bir yandan da "İmam Efendi, İmam Efendi…" diye bağırıyordu. İmam korkuyla açtı kapıyı.
Bir rüya gördüm, dedi muhtar, hocam o berduş, o serseri adam Cennet’ teydi. Bana gülüyor, hakkım sana bile helal olsun diyordu.
Rüyayı duyana imamın benzi attı, kendisi de hemen hemen aynı rüyayı görmüştü.
Gel hele, içeri gel demeye kalmadı ki, köyün delisini gördüler.
Koşarak geliyor, bir yandan da bağırıyordu:
"Demedim mi ben, demedim mi size, rüyamda gördüm, rüyamda…"
Birkaç köylü daha benzer rüyalar gördüğünü söyleyince, kadının yanına gitmeye karar verdiler. Özür dileyecek, kendilerini affettirmeye çalışacak, bu arada işin aslını öğreneceklerdi. Bir şeyler olmuştu ama neydi?
Eve vardıklarında kapıyı açan kadın şaşkındı. Kapıyı yüzlerine kapatacak oldu, yapamadı. Gelenler olan biteni anlatıp özür diledi, cenazeyi nereye defnettiğini, neler olduğunu sordular.
Kadıncağız her şeyi anlattı, can kulağı ile dinlediler ve çobanı bulmaya karar verdiler.
Bir yandan yürüyor bir yandan da aralarında konuşuyorlardı; bu çoban bir evliyaydı herhalde, belki de Hızır dı, aslında ölen adam da o kadar kötü bir adam değidi.
Tarif edilen yere geldiklerinde çoban koyunlarını otlatıyordu. Gelenleri görünce ayağa kalktı, hayırdır inşaallah dedi. Oturdu, onlara süt ikram etti, konuşmaya başladılar.
Çoban söylenenlerden hiç bir şey anlamamıştı, cenazeyi nasıl defnettiklerini anlattı.
Ben bir garip kulum, dedi; cenazeyi defnettik, başucunda oturup dua ettim sadece, hepsi bu.
Merakla nasıl bir dua ettiğini sordular, çoban da söyledi;
"Allah’ ım, ben dağda koyunlarımı otlatırken kulların gelir yanıma, selam verirler. Senin selamınla gelen senin misafirindir der, ağırlarım. Süt ikram eder, azığımı paylaşırım. Şimdi de ben sana bir misafir yolluyorum, onu da sen ağırla."

Farklı Kültürler ve Mizah

FARKLI KÜLTÜR VE ALGILAMALARIN ZITLIĞINDAN MİZAH DOĞAR

Alıştığımız kültürel davranışlar bize normal görülürken, ona zıt görünen başka bir kültürel davranış anormal, aynı zamanda gülünç görülür.

Farklı milletlerin birbirine aykırı gelen davranışları, farklı mesleklerin birbirine uyumlu olmayan bakış açıları, köylü şehirli tavırları düşünmediğimiz bir tezadı oluşturabilir. İki farklı kültür, kendi taraflarınca doğru görülmesine karşın, iki kültür bir araya gelince birbirini yanlışlaması bizde gülme duygusu yandırır.

Bir Amerikalı, bir Çinli’ye alay ederek sormuş: “Mezarlarınıza niçin pirinç koyuyorsunuz? Ölüleriniz onu ne zaman yiyecek? Çinli cevap vermiş: “Sizin ölüleriniz, koyduğunuz çiçekleri kokladığı zaman”
** **
Bir abdal oğluna zurna çalmanın öneminden bahsediyor, öğüt veriyormuş “Oğlum bu zurnayı çalmasını iyi öğren. Öyle doktor, avukat, mühendis olup milletin ağzına bakacağına, zurna çalmayı iyi öğren, millet senin ağzına baksın.”
** **
Yeni kaymakam atandığı ilçenin bir köyüne gitmiş. Muhtar mükellef bir yer sofrası hazırlatmış. Ortada sini, sininin ortasında tepsi içinde pilav ve üzerinde tavuk…
Kaymakam, alıştığı üzere yemeğin ayrı ayrı tabaklara servis edilmediğini görünce biraz da küçümseyici bir eda ile “Bu ne ya, siz yemeği böyle mi yiyorsunuz? Ayrı ayrı tabaklara koymayacak mısınız?” demiş.
Muhtar genç kaymakamın bu tavrından rahatsız olmuş. Kaymakama bakıp “Kaymakam bey! Bizim burada köpeklere yem verilirken ayrı ayrı tabaklara konur. Onlar da paylaşmasını bilmediklerinden hırlaşmasınlar diye” demiş.
** **
Bir zaman Elbistan’dan Ankara’ya otobüsle gelirken, yanımda yaşlı bir amca vardı. Elbistan’ın bir köyünden olduğunu söyledi. Oğlu İstanbul’da bir markette çalışıyormuş. Onu ziyarete gidiyormuş. Konuşmalarından onun ilk defa Elbistan dışına bir yere gittiğini anladım.

Otobüs mola yerine yaklaşırken biraz tedirgindi. Bana “Burada yemekler hesaplı mı?” diye sordu. “Hesaplı” dedim.

Mola sonrası otobüse bindiğimde yaşlı amcaya sordum bir şeyler yedin mi diye. Öfkeliydi. “Hayır, yemedim, burada bize güvenmiyorlar” dedi. Sonra devam etti. “Yemeği aldım, geçecekken önce parasını istediler. Yemeği yiyip kaçacak mıyız sanki. ‘Ben de madem bize güvenmiyorsunuz. Ben de yemeğinizi yemiyorum’ dedim. Yemeği geri bıraktım. Bir de kaçmasınlar diye yanlara demir koymuşlar” dedi.

Yaşlı amca, hayatında yemeği yemeden paranın alındığını hiç görmemiş, bu durumu güvensizlik olarak algılamıştı. Self serviste düzenli sıra olsun diye konulan demir korkuluğun, para vermeden kaçmasınlar diye konulduğunu düşünmüştü.
** **
Bir zamanlar bir kasabaya komedi oynayan tiyatro ekibi gitmiş. Salon dolu. Oyun başlamış. Oyuncular seyircileri güldürebilmek için olağanüstü gayret gösteriyormuş. Ancak salon pür dikkat dinliyor hiç ses çıkarmıyormuş. Oyun bitince bir kahkaha kopmuş. Oyuncular çok şaşırmışlar.

Oyunun başrol oyuncusu sahneden inmiş önde duran ekâbir birine sormuş. “Oyun boyunca alabildiğine gayret sarf ettik, gülmediniz de niye oyun bitince güldünüz?” Adam cevap vermiş: “Valla ben hemşehrilerime tembihledim. ‘Bak bunlar şehirli her yaptıklarına gülüp patavatsızlık yapmayın. Ben işaret verince gülün’ dedim. Oyun bitince işaret verdim. Herkes güldü.”
** **
Üniversitede okurken, üç arkadaş bir evde kalıyoruz. Bir arkadaş İktisat Fakültesinde okuyor, diğeri Teknik Eğitim Fakültesinde öğrenci, aynı zamanda şair. Bir şiir yazmış. Şiirin bir dizesinde “Bir deli gömleğini çalıya astı geçti” diye yazmış. Şiirini büyük bir aşkla şevkle okuyor, değerlendirmemizi istiyor.

İktisat Fakültesinde okuyan arkadaş şiire itiraz ediyor. Bu “saçmalık” diyor “Bir delinin gömleğini çalıya asıp geçmesinin kime ne faydası var.” Şair arkadaş izah ediyor “İnsanın iç dünyasında hoş bir çağrışımı olmaz mı?” diğeri yine itiraz ediyor “Hoş çağrışımın kime ne faydası var”

Arkadaş hayata hep bir fayda zarar cephesinden bakıyordu.

Sizler de kültürleri, meslekleri, algıları karşılaştırarak zıtlığın içindeki mizahı bulabilirsiniz.

Durdu GÜNEŞ